Typowe błędy (polskie) w nauce języka niemieckiego

Uczymy się języka niemieckiego już od wielu lat, przeszliśmy przez wiele poziomów kursów
językowych, przebrnęliśmy przez wiele różnorodnych sytuacji z życia codziennego,
„połknęliśmy i przetrawiliśmy” wiele ton gazet i czasopism, stworzyliśmy niemal całe
biblioteczki pełne słowników, podręczników, gier językowych i słuchowisk, i
wykorzystaliśmy każdą możliwą okazję, żeby w praktyce wypróbować naszą znajomość języka
niemieckiego – a mimo to wciąż jeszcze przytrafia nam się czasem – znowu błąd. Pozornie to nic
nadzwyczajnego, istnieją jednak błędy, które są szczególnie uporczywe. A dlaczego?
Ponieważ chodzi tu o błędy, które powstają przy dokładnym tłumaczeniu z języka ojczystego,
tzw. kalki językowe.

 

„Ale u nas tak się to mówi!“ albo „ Po angielsku przecież też tak to idzie!“. I jak uniknąć
takich błędów?

Wskazówka 1

Pomyślcie o tym, że każdy język funkcjonuje inaczej i przez to używane są różne
wyrażenia, związki wyrazowe oraz idiomy. 
Uczcie się całych fraz i zwrotów (tzw. Chunks) i
spróbujcie ich sponanicznie używać! Na przykład „Nicht zu danken” – „Nie ma za co” lub
„Das darf doch nicht wahr sein“ – „To nie może być prawda!“. Tych zwrotów nie musimy za
każdym razem na nowo tłumaczyć, a jedynie nauczyć się całego zwrotu na pamięć.

Wskazówka 2

Porównujcie język niemiecki z Waszym językiem ojczystym. Wszystkiego co tak samo lub
podobnie funkcjonuje nie musicie się aż tak drobiazgowo uczyć, ponieważ akurat to mówicie i
piszecie z reguły automatycznie poprawnie. Tym sposobem zaoszczędzicie dużo nakładu
pracy i czasu, żeby móc się zająć trudniejszymi zagadnieniami językowymi.

Wskazówka 3

Skoncentrujcie się na tych zjawiskach językowych, których nie ma w Waszym języku
lub zupełnie inaczej funkcjonują.
 To właśnie one sprawiają najwięcej problemów przy
nauce języka niemieckiego. Należy je szczególnie często ćwiczyć i powtarzać!

Wskazówka 4

Zapytajcie Waszych lektorów jeśli nie jesteście pewni, czy dane słowo lub zwrot mogą
zostać użyte w języku niemieckim.
 Nie bójcie się pytać – lektorzy na pewno Wam chętnie
pomogą!

Wskazówka 5: Co zrozumiałby native speaker?

Nie wszystko da się przetłumaczyć słowo w słowo na język niemiecki. Spytajcie jakiegoś native speaker'a, co on by przez to zrozumiał lub zwróćcie się z pytaniem do Waszego lektora. Bo znaczenie jest czasami dokładnym przeciwieństwem tego, co chcieliśmy powiedzieć. Czasem zabrzmi to żartobliwie, a nawet śmiesznie. Zapamiętajcie te „żartobliwe błędy językowe".

 

 

Oto kilka przykładów:

Kiedy mówimy tak:

Native speaker rozumie to tak (słowo w słowo):

Prawidłowy zwrot:

Du hast neue Haare!

O, masz nowe włosy!

Du hast Haarimplantate/eine Perücke!

Du hast eine neue Frisur/Haarfarbe/einen neuen Haarschnitt!

Du warst beim Friseur!

Ich brauch ein Medikament für Kopfschmerzen.

Potrzebuję tabletki na ból głowy.

Ich brauche ein Medikament, damit ich Kopfschmerzen habe.

Ich brauche ein Medikament gegen Kopfschmerzen.

Ruf den Wolf nicht aus dem Wald!

Nie wywołuj wilka z lasu!

Du sollst den Wolf nicht aus dem Wald aufrufen! (Unsinn)

Male den Teufel nicht an die Wand!

Ich habe eine Hochschule.

Ja mam szkołę wyższą.

Ich besitze eine Hochschule.

Ich habe (an einer Hochschule/Universität) studiert.

Einen Moment bitte, ich habe ein Loch im Kopf.

Poczekaj, mam dziurę w głowie.

Einen Moment bitte, ich habe ein Loch im Kopf.

Einen Moment bitte, ich habe ein(en) Blackout!

Einen Moment bitte, ich komme gerade nicht darauf!

Ich heirate mich morgen.

Żenię się jutro.

Ich heirate MICH morgen.

Ich heirate morgen.

Ich bin schwanger mit meinem Mann.

Jestem w ciąży z moim mężem.

Ich bin schwanger und in meinem Bauch ist mein Mann.

Ich bin schwanger von meinem Mann.

 

 Autor: Wanda Wiktorowicz

Płynne mówienie

©Wolfgang Simlinger
©Wolfgang Simlinger

Od niedawna dopiero uczysz się niemieckiego, ale chciałbyś jak najszybciej płynnie prowadzić rozmowy w tym języku. A może uczysz się niemieckiego od lat i zastanawiasz się, kiedy wreszcie pokonasz barierę, aby rozmawiając nie szukać w głowie gorączkowo właściwych końcówek deklinacyjnych. 

 

Ale co to właściwie jest to „płynne mówienie“? Nie popełnianie błędów? Opanowanie wszystkich słów ze słownika? Nie zastanawianie się nad gramatyką?

 

A może tak powinna brzmieć definicja “płynnego mówienia: „Płynne mówienie“ oznacza mówienie w sposób naturalny, bez większego wysiłku, spontanicznie i bez długich przerw.“ Czy mógłbyś się zgodzić z taka definicją? A jak brzmiałaby Twoja? Najbardziej jednak interesuje nas tu, jak to osiągnąć. Oto parę porad, które mogą pomóc.

1. Akceptuj swoje aktualne osiągnięcia i umiejętności językowe 

Ciesz się tym, co już potrafisz! Traktuj swoje osiągnięcia jako doskonały punkt wyjścia do ich rozszerzania i ulepszania. Wszystko czego się uczysz, czy będzie to gra na gitarze czy uprawianie nowej dyscypliny sportu wymaga cierpliwości i ćwiczeń. Tylko w ten sposób osiąga się namacalne efekty.

2. Nigdy nie ucz się słówek bez kontekstu

Można w nieskończoność powtarzać pojedyńcze słowo np:”normalerweise, normalerweise, normalerweise…(zazwyczaj)“a i tak się go nie zapamięta. Jeśli natomiast „otoczę„ to słowo osobistym, zabarwionym emocjonalne, oryginalnym zdaniem: „Normalerweise fahre ich zu Weihnachten zu meiner Familie (zazwyczaj jeżdżę na Boże Narodzenie do mojej rodziny)“ , szybciej zapadnie mi ono w pamięci.

 

Jeszcze lepszą metodą jest nauka słówek powiązanych ze sobą. Pokażę to na banalnym przykładzie z pierwszej lekcji: nie uczę się słów „gut (dobry/dobrze)” i „Morgen (poranek)“ osobno, tylko w połączeniu „Guten Morgen!“ W ten sposób automatycznie przyswajam sobie też odpowiednią końcówkę deklinacji, w rozmowie będę tego zwrotu używać bez zastanawiania się nad odpowiednią formą. Kolejnymi przykładami są: „Ich hätte gern…(chciałabym/chciałbym / Ich komme aus… / (pochodzę z…) Meiner Meinung nach…(moim zdaniem…) “

3. Dobrze jest uczyć się gotowych zwrotów i na nich budować rutynowe rozmowy!

Spójrzmy prawdzie w oczy i przyznajmy, że większość rozmów przebiega zgodnie z utartymi schematami. Ludzie spotykają się: 1. Witają się 2. Dowiadują się o samopoczucie. Jak to powiedzieć po niemiecku? Jakie mamy tu możliwości językowe? Warto sporządzić listę z podziałem na poszczególne etapy rozmowy. 

 

Powitanie: Hallo!, Grüß Gott! (Szczęść Boże), Herzlich Willkommen! (serdecznie witamy), Schon lange nicht mehr gesehen! (dawno Cię nie widziałem), Schön, Sie kennenzulernen!(Miło Panią/Pana/Państwo poznać), Es freut mich Sie wiederzusehen! (cóż za miłe spotkanie).

 

Pytania o samopoczucie: Wie geht es Ihnen? (jak się Pani/Pan/Państwo czujecie), Wie geht’s denn so? (co tam słychać), Was läuft denn so bei dir? (jak leci), Was gibt’s Neues? (co nowego).

 

Rozmowa telefoniczna: ...

W restauracji: ... 

 ...

Dzięki takim listom poznajesz struktury, uczysz się na pamięć przydatnych zwrotów i jesteś przygotowany do konkretnych sytuacji językowych. Jeśli przykładowo w czasie dyskusji posługujesz się utartym zwrotem „Meiner Meinung nach…“(moim zdaniem), nie łamiesz już sobie głowy nad gramatyką, tylko koncentrujesz się na tym, co chcesz przekazać. Podczas czytania/słuchania podręcznikowego dialogu, oglądania krótkich lub dłuższych filmów video lub w internecie, czy kiedy przysłuchujesz się rozmowie przypadkowych osób- wyłapuj aktywnie takie utarte zwroty i jak najszybciej je sobie zapisuj!

4. Robienie przerw w trakcie rozmowy jest naturalne, ale i tu można sobie pomóc

Słowa wypełniacze - czy coś Ci to mówi? To poszczególne słowa lub zwroty bez specjalnej treści, ale w rozmowie często bardzo pomocne. Spajają wypowiedź , wypełniają przerwy i są częścią autentycznej wymiany zdań.

 

Oto parę przykładów: „Ach, so!, sozusagen, was weiß ich, keine Ahnung, halt, eben, naja, genau, und so weiter…“( ach tak!, że tak powiem, co tam, nie mam pojęcia, no właśnie, no tak, i tak dalej…) W ten sposób nie „wypadasz” z rozmowy i brzmisz bardziej przekonywująco.

A oto kolejna rada: 

Dodatkowa wskazówka: Na naszych kursach często przerabiamy zadania z podanymi zwrotami, np.: przećwicz z partnerem dialog w restauracji! Użyj podanych zwrotów. Ucząc, często niestety zauważam, że uczniowie zbyt rzadko sięgają do tych pomocy! Zamiast tego wyszukują skomplikowane zwroty chcąc zabłysnąć oryginalnością. Unikaj takich zachowań. Korzystaj z podanych sformułowań i powtarzaj daną rozmowę nawet po sto razy!

 

To właśnie stanowi tajemnicę płynnego mówienia: powtarzanie! Powtarzaj zdania, dialogi, zwroty itd. tak długą aż zapadną Ci na stałe w pamięci! 

 

Jest jeszcze mnóstwo nie omówionych tu wskazówek! Co jakiś czas oferujemy warsztaty związane z tym tematem. Czy otrzymujesz nasz newsletter aby być na bieżąco? Jeśli nie, tu można wysłać zgłoszenie. A może masz jakieś uwagi czy własne doświadczenia którymi chciałbyś się z nami podzielić? Jeśli tak, zgłoś się do Danieli Hell na adres hell@oeiroma.it.

 

@Autorka Daniela Hell